جانداران ، آماده نموده است و مضمون همين جمله در سه آيهء ديگر بيان شده است ؛ مانند : 1 - « وَاللَّهُ جَعَلَ لَكُمُ الأَرْضَ بِساطاً * لِتَسْلُكُواْ مِنْها سُبُلًا فِجَاجاً . . . ؛ « 1 » خداوند زمين را براى شما فرش كرد تا در راه‌هاى وسيع آن رهسپار شويد » . 2 - « الَّذِى جَعَلَ لَكُمُ الأَرْضَ فِراشاً و الْسَّمَاءَ بِنَاءً . . . ؛ « 2 » خداوندى كه زمين را فرش كرد و آسمان را برافراشت » . 3 - « وَ إِلَى الأَرْضِ كَيْفَ سُطِحَتْ . . . ؛ « 3 » آيا به زمين نمىنگريد ، كه چگونه گسترده شده است ؟ » . برخى « 4 » آيهء اخير را گواه بر مسطح بودن زمين گرفته‌اند ؛ ولى از اين نكته غفلت ورزيده‌اند كه مسطح بودن به معناى ضد كروى ، يك نوع اصطلاح هندسى است كه پس از نزول قرآن پيدا شده است ، مقصود از جملهء « سطحت » در آيهء ، همان گسترش آن است و لذا مفسران عالىقدر آيهء اخير را چنين تفسير مىكنند : « كيف بسطها و وسعها . . . » . « 5 » علاوه بر اين ، سطح داشتن زمين ، مانع از كرويت آن نيست ؛ زيرا هر كره‌اى براى خود سطح دارد و از اين رو در هندسه كره را يكى از اقسام سطح به شمار آورده‌اند . 2 . راز آفرينش كوه‌ها و نهرها 3 . « . . . وَ جَعَلَ فِيها رَواسِىَ وَ أَنْهاراً ؛

--> ( 1 ) . نوح ( 71 ) آيهء 19 ، 20 . ( 2 ) . بقره ( 2 ) آيهء 22 . ( 3 ) . غاشيه ( 88 ) آيهء 20 . ( 4 ) . جلال الدين سيوطى ، عقود الجمان ، چاپ مصر ، بحث « مسنداليه » . ( 5 ) . مجمع البيان ، ج 5 ، ص 480 .